Orthography improvement - without legal force

Za fb:

Maciej Kopiec
jest w: Sejm Rzeczypospolitej Polskiej.
17 godz. ·Warszawa, województwo mazowieckie ·

Język Śląski uznany przez Sejm językiem regionalnym!

Sejm przyjął dziś poselski projekt nowelizacji ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym. To kolejny projekt autorstwa posłanki Monika Rosa, procedowany po wecie prezydenta Andrzeja Dudy.

Wynik głosowania:
244 głosy ZA
196 głosów PRZECIW

Ustawę poparły parlamentarne Kluby: Lewica, Koalicja Obywatelska, Polska 2050 oraz PSL, przeciw głosowały Kluby PiSu i Konfederacji.

To istotny krok dla Śląska, bo uznanie języka to uznanie tożsamości, kultury i prawa do pielęgnowania śląskości. Ta ustawa ma otworzyć drogę do realnego wsparcia: nauczania języka, działań kulturalnych i rozwiązań, które pozwolą śląskiemu częściej wybrzmiewać w przestrzeni publicznej.

[lokalne radio Śląskie

Szacunek dla regionalnych tożsamości to fundament demokratycznej Polski. Teraz projekt trafia do Senatu, a potem na biurko prezydenta. Sprawdzimy, kto naprawdę stoi po stronie godności Śląska, Ślązaków, a więc obywateli POLSKI.
Szczególne podziękowania kieruje do Pana Ministra Tomasza Szymańskiego z MSWiA, który wczoraj na posiedzeniu plenarnym w fantastyczny i brawurowy sposób wyraził poparcie Ministerstwa dla Gōdki.


Czy jak Sejm przegłosuje, iż śnieg jest czarny - to będzie czarny?

komórka jajowa - pochodzi od kobiety

plemnik - pochodzi od mężczyzny

Uwierzyły w "Seksmisję" !

---------

za fb

Polski Rulez
16 godz. ·

Ostatnio wraca do mnie zdanie, o którym już kiedyś pisałam na moim fanpage’u: „Proszę pani, bo mi się lepiej pisze po angielsku.” Trzech uczniów, wszyscy Polacy, bez doświadczenia życia za granicą, wybiera angielski, kiedy przychodzi do opowiadania własnych historii.

Kilka dni temu, podczas lekcji znowu to samo mnie uderzyło. Robiliśmy zadanie, w którym należało podać wyrazy bliskoznaczne do związków frazeologicznych. Czytam: „wybraniec losu”.

- Yyy, ja wiem, jak to po angielsku - mówi uczennica.
- To spróbuj to przetłumaczyć - odpowiadam, intuicyjnie zgadując jej myśl.
- No nie wiem… chodzi o lucky - przyznaje.

Nikt nie zna tego słowa po polsku, nie wiedzą, iż wybraniec losu to w naszym języku… szczęściarz.

I tu dochodzimy do sedna: egzamin z języka polskiego nie jest testem na określonym poziomie (B1 czy B2), ale sprawdza pełny zakres wiedzy i umiejętności przewidzianych dla ósmej klasy szkoły podstawowej - obejmuje rozumienie tekstów, znajomość środków językowych i funkcji języka oraz umiejętność tworzenia własnej wypowiedzi.

Zmiana, którą obserwuję, jest fascynująca i niepokojąca jednocześnie. Pokazuje, iż młodzi ludzie adaptują się do świata wielojęzycznego, ale też iż polski wymaga od nas - nauczycieli - uważności, zachęty i refleksji. Nie wystarczy powtarzać słów; trzeba budować kontekst, ciekawość, kreatywność i euforia w posługiwaniu się językiem ojczystym.

Naszą rolą nie jest walka z angielskim, ale pokazanie, iż polski też może być naturalny i wyrazisty. Że w nim też można opowiadać historie, tworzyć obrazy i bawić się słowem. Warto przypomnieć uczniom - i sobie - iż szczęściem można być też w swoim własnym języku.

OKE czyli Okiem Krytycznego Egzaminatora
7 stycznia o 08:50 ·

Pozwolę sobie dziś na prywatną uwagę. Tym razem nie z sali lekcyjnej ani z egzaminacyjnego stołu, ale z „podwórka” mojego syna – studenta pierwszego roku.

Słucham czasem jego opowieści o tym, co dzieje się na wykładach: o zachowaniach studentów, o elementarnym braku szacunku wobec wykładowców, o rozmowach, przeglądaniu telefonów, ostentacyjnym lekceważeniu czy przekonaniu, iż „mi się należy”. A kiedy dochodzi do tego jeszcze możliwość anonimowego oceniania wykładowców – bez odpowiedzialności, bez dialogu, bez refleksji – trudno oprzeć się wrażeniu, iż coś tu bardzo wyraźnie zmierza w złym kierunku.

Bo to nie jest już problem jednego etapu edukacji. To proces, który zaczyna się wcześnie i konsekwentnie przechodzi przez kolejne poziomy: od szkoły podstawowej, przez średnią, aż po uczelnie wyższe. Na każdym z nich uczymy – często zupełnie nieświadomie – iż świat ma się dostosować do jednostki, a nie odwrotnie. Że wymagania są opresją, autorytet jest podejrzany, a odpowiedzialność zawsze leży po „drugiej stronie”.

Efekt?

Coraz bardziej roszczeniowi młodzi ludzie, świetnie wyczuleni na swoje prawa, ale coraz słabiej przygotowani do relacji opartych na wzajemności. Do relacji, w których trzeba czasem ustąpić, wysłuchać, zaakceptować granice drugiej osoby. Trudno nie pomyśleć, iż za chwilę ci sami ludzie wejdą w dorosłe życie – do pracy, do związków, do rodzin – i zderzą się z rzeczywistością, w której nie wszystko da się „ocenić anonimowo”, a druga strona też ma swoje potrzeby i oczekiwania.

Jeśli w relacji każdy ma być zawsze „najważniejszy”, jeżeli kompromis traktujemy jak porażkę, to nie budujemy ani dojrzałych studentów, ani dojrzałych dorosłych. Budujemy raczej samotne jednostki, które bardzo głośno domagają się uwagi, ale coraz mniej potrafią być dla kogoś naprawdę obecne.

I chyba to właśnie martwi mnie najbardziej.

Język istotnie wpływa na poczucie tożsamości człowieka i na relacje między ludźmi !!!

za fb:

Wiadomości Społeczne

7 stycznia o 08:19 ·

Około 800 tys. osób wyjechało z Warszawy na święta.

Tak wynika z analizy dokonanej przez zespół Big Data związany z firmą Orange Polska:

"Jak można to obliczyć? Wystarczy wziąć dane z logowań telefonów komórkowych dla konkretnych dni, ekstrapolować je do całej populacji dzięki algorytmom oraz sztucznej inteligencji, by w ten sposób uzyskać rzeczywistą liczbę wszystkich mieszkańców i mieszkanek w danych okresach (…)

Prezentowane dane dotyczą wszystkich osób przebywających w mieście (…) W dni robocze, w ciągu dnia ludność wzrasta do prawie 2,2 mln, a na noc spada do ok. 1,9 mln.

Z analizy danych można dowiedzieć się, iż w 1. dzień świąt było w Warszawie mniej osób (1 391 945 o godz. 15:00) niż w Wigilię (1 417 088 o godz. 18:00). Około 50 - 70 tys. wyjechało w Wigilię lub 1. dzień świąt na parę godzin i wróciło na noc. W wigilię były to głównie godz. 18:00 - 20:00, a w 1. dzień świąt godz. 14:00 - 17:00. Powroty rozłożyły się na 3 dni: 26-28 grudnia (…)".

[Źródło/fot.: "Świąteczno-noworoczny exodus ze stolicy", Biuro prasowe Orange, 05.01.2026]

Jak teraz łatwo można "badać" społeczeństwo, prawda?
I wpływać nań też...

Mamy rok 1936 ?

06.01.2026 21:55

Jak poinformował Frankfurter Allgemeine Zeitung, niemiecki rząd chce, aby Bundeswehra stacjonowała w Polsce i z naszego terytorium nadzorowała potencjalne zawieszenie broni między Rosją a Ukrainą.

Jeżeli wojska mają skutecznie nadzorować zawieszenie broni między Ukrainą a Rosją, muszą być rozlokowane w miejscu konfliktu, czyli na linii frontu. Z punktu widzenia bezpieczeństwa Ukrainy wojska niemieckie w Polsce nie mają żadnego sensu. Ów sens pojawia się, o ile uznamy, iż celem Bundeswehry nie jest zabezpieczanie Ukrainy, ale rządu Donalda Tuska.

tysol.pl/a152138-niemieckie-media-twierdza-ze-bundeswehra-ma-nadzorowac-zawieszenie-broni-na-ukrainie-z-terytorium-polski

Jakie to jest ważne, żeby wszędzie na urzędach byli POLACY - dobrze albo słabo wykształceni, ale świadomi, uczciwi, kochający Polskę.

Wprowadzenie "nowej ortografi"nic wcale nie ułatwia tylko miesza i piętrzy problemy - dlaczego nie wprowadzono spolszczania obcych imion, np. Tony Balir na Antek Blair, Andrej Babisz - Andrzej Babisz, Masud Pezeszkian - Szczęsny Pezeszkian, Margaret Thatcher - Małgorzata Thatcher, Joe Biden - Józek Biden... ? To by akurat było dobre...

Już dostałem opiepsz za ten tekst - usłyszałem sformułowanie, iż to i tak już nie jest (ta co była?) Polska

Dopiero jak połączysz, wydawałoby się - drobne rzeczy - widzisz, iż zmiany idą pełną parą - tylko, iż powoli - LATAMI !

I to wszystko dzieje się na waszych oczach.

przedruk

Po 1 stycznia, posługując się polszczyzną, będę kierował się przede wszystkim precyzją wypowiedzi, a nie zaleceniami Rady Języka Polskiego – powiedział PAP językoznawca prof. Jarosław Liberek. Jego zdaniem zmiany w ortografii ułatwią pracę maszynom oraz specjalistom trenującym duże modele językowe, które dotąd miały trudności z przetwarzaniem języka polskiego.

Krytyczna ocena językoznawcy

Językoznawca z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza prof. Jarosław Liberek ocenił w rozmowie z PAP, iż wprowadzane zmiany nie rozwiążą wielu codziennych problemów użytkowników języka. Mogą natomiast stworzyć nowe trudności, na przykład utrudniając precyzyjne odróżnianie znaczeń.


– Od stycznia nazwy mieszkańców miast, dzielnic, osiedli i wsi będziemy zapisywać wielką literą. Tymczasem warto zauważyć, iż Poznańskie to kraina geograficzno-historyczna. Mieszkaniec Poznańskiego to Poznaniak, który może mieszkać np. w Szamotułach. Zrównanie Poznaniaka z Szamotuł z Poznaniakiem z Poznania może w niektórych kontekstach utrudnić rozróżnianie znaczeń – powiedział.

dokładnie! to jest przecież ujęte w słowniku ortograficznym PWN!

Podwójne zasady w przestrzeni publicznej

Zdaniem prof. Liberka na upowszechnienie się nowych zasad w przestrzeni publicznej możemy jeszcze długo poczekać. Dotyczy to obowiązku zapisywania wielką literą pierwszych wyrazów w nazwach obiektów publicznych, takich jak aleja, osiedle, plac czy park, oraz w nazwach lokali usługowych, gastronomicznych i instytucji kultury, np. hotel, kawiarnia czy teatr.

– W takich przypadkach decyzje o wprowadzeniu ewentualnych zmian będą należeć do instytucji i właścicieli firm. Nie jest pewne, czy zdecydują się na ich szybkie wdrożenie, biorąc pod uwagę koszty i możliwe konsekwencje prawne. W efekcie przez dłuższy czas możemy mieć do czynienia z podwójnymi zasadami pisowni – powiedział.

Rozumiesz? Na tablicach informujących będą opisy wg starych zasad, a na nowych - wg nowych zasad - będziesz szedł ulicą i oglądać będziesz co? BAŁAGAN! Obok siebie będą widnieć opisy - raz z wielkiej litery, raz z małej - od razu rzuca się w oczy i pierwsza interpretacja, iż tu nie ma żadnych standardów, iż TO BŁĘDY SĄ!! Rozumiesz? Szczególnie dla obcokrajowców! Co będą na to mówić niemcy? Polnisze wirszaft!

Pytany o to, jak zamierza pisać po 1 stycznia 2026 roku, językoznawca odparł, iż będzie pisał tak jak zawsze, czyli w sposób pozwalający mu precyzyjnie wyrażać myśli.

– Czasami może się zdarzyć, iż zapiszę coś według starych zasad, naruszając zalecenia Rady Języka Polskiego, a więc chociażby tak: „Widziałem dziś w antykwariacie piękne wydanie »Grażyny« – słynnej Mickiewiczowskiej powieści poetyckiej”. Będzie to moja drobna, indywidualna decyzja, bez większego znaczenia dla całości komunikacji. Nie zdziwię się, jeżeli ktoś uzna to za śmieszny gest, ale zamierzam tak postępować, powiedzmy, dla lepszego samopoczucia – powiedział.

Wedle opisu Rady JP to właśnie taka drobna, indywidualna decyzja, bez większego znaczenia dla całości komunikacji stoi za przyczyną wprowadzenia zmian DLA WSZYSTKICH!

Maszyny szybciej zaakceptują reformę niż ludzie

– Szkoda, iż prawdopodobnie miliony Polaków choćby nie spróbują włączyć się w ten proces. Najpewniej wyręczą się maszynami. To może sprawić, iż po pewnym czasie niektórzy ogłoszą, iż nowe zasady pisowni zostały zaakceptowane przez większość użytkowników języka, a tymczasem nie zwyczaj się zmieni, ale ktoś lepiej wytrenuje maszyny – dodał.

Prof. Liberek ocenił, iż zmiany dotyczące użycia wielkich i małych liter oraz pisowni łącznej i rozdzielnej z pewnością ucieszą specjalistów pracujących nad dużymi modelami językowymi.

– Maszyny przetwarzające język polski bardzo trudno nauczyć rozpoznawania różnic znaczeniowych, zwłaszcza w dłuższych tekstach, a następnie poprawnego dostosowywania do nich pisowni. Nowe zasady z pewnością się im spodobają. Częściej będą mogły stosować jedną, uproszczoną regułę, bez uwzględniania niuansów – powiedział.

Dojdzie do uproszczenia języka, co prowadzi do wieloznaczności - i generowania większej ilości nieporozumień - to przecież to, z czym walczę na tym blogu - z bełkotem i dwuznacznościami redaktorów.

Według prof. Liberka ludzie będą stopniowo rezygnować ze świadomego tworzenia tekstów na rzecz automatycznych rozwiązań, a proces ten jest nie do zatrzymania.

W tym całym wywiadzie o to zdanie właśnie chodzi?

Prace nad uczeniem maszyn języka polskiego prowadzone są m.in. w poznańskim Centrum Sztucznej Inteligencji UAM. Prof. Liberek uczestniczył w stworzeniu programu AMU-Norm, opracowanego w 2024 roku.

– Program został wytrenowany na materiałach z archiwum Poradni Językowej UAM. Dość skutecznie sprawdza polskie teksty pod względem zgodności z normą, w tym ortografii i interpunkcji. Jego stworzenie wymagało dużego wysiłku organizacyjnego i finansowego. Możemy go oczywiście przystosować do nowych zasad, ale będzie się to wiązało z kolejnymi, znacznymi kosztami – powiedział PAP prof. Liberek.

Brak badań nad rzeczywistymi zwyczajami językowymi

O, to to...

Językoznawca jest zdania, iż reforma języka polskiego lepiej odpowiadałaby potrzebom użytkowników, gdyby jej wprowadzenie poprzedziły dokładne badania tego, jak Polacy faktycznie posługują się językiem.

Czyli nie było żadnych badań? Czyli Rada JP wprowadza kolosalną zmianę do języka polskiego na podstawie czego? Swojego widzimisię? A może to obca agentura zasypała Radę listami z prośbą o te zmiany, hę? Może warto rozeznać...

– W bardzo cyfrowych czasach, gdy dostępne są programy zdolne analizować miliardy danych językowych, zbadanie faktycznych zwyczajów ortograficznych Polaków nie byłoby szczególnym problemem. Oczywiście wymagałoby to wysiłku organizacyjnego i finansowego, ale takie badania można było przeprowadzić, choćby w ograniczonym zakresie – powiedział.

Ale co to da? Przecież nas interesuje nie "drobna, indywidualna decyzja, bez większego znaczenia dla całości komunikacji" pojedyńczego człowieka, tylko to, jak piszą redaktorzy, pisarze, naukowcy w mediach i w książkach.

Zalecenia bez mocy prawnej

Kolejnym krokiem powinno być – zdaniem prof. Liberka – upublicznienie wyników badań nad praktyką ortograficzną Polaków, co pozwoliłoby na szeroką dyskusję naukową.

– Niestety, nie przypominam sobie, aby Rada Języka Polskiego przeprowadziła taki etap przygotowawczy. Owszem, toczyły się dyskusje, ale głównie wewnątrz Rady, a decyzje zapadały w drodze głosowań. Bez szeroko zakrojonych badań zwyczajów językowych takie decyzje zawsze będą obarczone arbitralnością – ocenił.

Poznański naukowiec zauważył również, iż łamanie nowych zasad języka polskiego nie będzie wiązało się z żadnymi konsekwencjami prawnymi. Zalecenia Rady Języka Polskiego nie są aktem normatywnym, ale mają charakter opinii eksperckiej. Przywołał przy tym słowa członka Rady, prof. Macieja Zielińskiego, który wskazywał, iż Rada Języka Polskiego jest jedynie instytucją opiniodawczo-doradczą, a jej zalecenia nie mają mocy powszechnie obowiązującej. Podkreślił, iż stanowisko to potwierdzają również orzeczenia sądów.

Ale w internecie jest masa ludzi, którzy opisując tę reformę poniekąd nakazują nam wszystkim stosować się do nowych zasad - jak wyżej w przytoczonych doniesieniach medialnych.

Ten artykuł z końca stycznia jest pierwszym jaki widzę, który krytykuje reformę i akcentuje, że zalecenia nie mają mocy powszechnie obowiązującej.


Prof. Liberek ocenił, iż w tej sytuacji to, czy nowe zasady się upowszechnią, będzie zależało głównie od autorytetu Rady Języka Polskiego oraz jej społecznej mocy oddziaływania.


--





Ja nie będę stosować nowych zasad i zalecam to innym - skoro można wpływać na Radę zasypując ją wymyślonymi problemami, to i my powinniśmy zareagować....

----------------

rmf24.pl/fakty/polska/news-rzad-wprowadza-nowy-obowiazek-dotyczy-dzieci-do-16-roku-zyci,nId,7999437

fb:

1 stycznia o 18:37 wPolityce
"Niemcy jak zwykle myślą kategoriami Niemiec"
ciekawe, co na to Freud...

wpolityce.pl/gospodarka/749605-jakobowski-chinczycy-wobec-europy-stali-sie-obcesowi

To ta nowa bomba?

Ty, no faktycznie - wygląda jak orzech...

Wycinka na Kępie Bazarowej w Toruniu została ujawniona na początku roku. Według ustaleń prokuratury mowa o 168 drzewach, które miały być ścinane od listopada. Miasto w komunikacie informowało o 1,2 ha terenu, na którym drzewa zostały powalone siekierą. To chroniony, cenny przyrodniczo obszar Natura 2000. W sprawie postępowanie wszczęła także Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Bydgoszczy.

W sprawie porażająca jest nie tylko skala wycinki i sposób jej wykonania, ale też to, iż przez długi czas nikt niczego nie zauważył.

fb:
Bogusława Bogaczyk Głowienka - w karpielach siła :)

1 stycznia o 08:11 ·

,,Według mnie tak, wszystko od słów zależy. Jakie słowa takie rzeczy, zdarzenia, myśli, wyobrażenia, sny i wszystko, choćby co na samym dnie człowieka. Byle jakie słowa, to byle jaki człowiek, byle jaki świat, byle jaki choćby Bóg."

Wiesław Myśliwski
,, Traktat o łuskaniu fasoli".