Updated 16 Jul, 2026 10:10
ZDJĘCIE STOCKOWE. Lekarz z pacjentem podczas wizyty lekarskiej. © Getty Images
Niższa izba francuskiego parlamentu ostatecznie zatwierdziła kontrowersyjną ustawę legalizującą eutanazję i wspomagane samobójstwo. Przepisy te – krytykowane przez duchowieństwo i trzykrotnie odrzucane przez konserwatywny Senat – trafiły teraz do najwyższego organu konstytucyjnego kraju.
Zdominowane przez lewicę Zgromadzenie Narodowe przyjęło ustawę w środę stosunkiem głosów 291 do 241, kończąc tym samym proces, który jego autor, były deputowany Olivier Falorni, określił mianem legislacyjnego „maratonu z przeszkodami”.
Poparcie dla ustawy w izbie stopniowo malało przy każdym kolejnym czytaniu:
Zgromadzenie przyjęło tekst stosunkiem głosów 305 do 199 w maju 2025 roku, 299 do 226 w lutym 2026 roku oraz 295 do 232 w dniu 30 czerwca.
Senat, w którym przewagę mają konserwatyści, wielokrotnie odrzucał projekt;
wobec braku kompromisu w komisji wspólnej rząd skorzystał z przysługującego Zgromadzeniu Narodowemu konstytucyjnego prawa do podjęcia ostatecznej decyzji w tej sprawie.
Ustawa przyznaje dorosłym obywatelom Francji oraz osobom legalnie w niej zamieszkującym, cierpiącym na poważną, nieuleczalną i zagrażającą życiu chorobę w stadium zaawansowanym lub terminalnym, prawo do wystąpienia o podanie środka powodującego śmierć, jeżeli odczuwany przez nich ból jest nie do zniesienia lub oporny na leczenie.
Samo cierpienie psychiczne nie stanowi wystarczającej przesłanki; musi ono wiązać się z chorobą.
Osoby ubiegające się o procedurę muszą być również zdolne do wyrażenia swojej woli „w sposób wolny i świadomy”, a ich zdolność rozeznania nie może być „poważnie ograniczona”. Pacjenta obowiązuje także okres namysłu.
W dniu podania środka lekarz musi zweryfikować, czy pacjent przez cały czas chce kontynuować procedurę; w przypadku wykrycia jakiejkolwiek presji wywieranej na pacjenta, procedurę należy wstrzymać i zgłosić sprawę prokuraturze.
Zasadniczo pacjenci mają samodzielnie przyjmować lek, a lekarz lub pielęgniarka – z zastrzeżeniem klauzuli sumienia – wkraczają do akcji tylko wtedy, gdy pacjent nie jest w stanie zrobić tego samodzielnie ze względów fizycznych.
Prezydent Francji Emmanuel Macron, który od lat popierał tę reformę, napisał w serwisie X:
„W 2022 roku zobowiązałem się wobec Francuzów do otwarcia tej drogi.
Z powagą, pokorą i pełnym szacunkiem dla naszej demokracji zobowiązanie to zostało wypełnione”.
Stowarzyszenie na rzecz Prawa do Śmierci z Godnością (Association for the Right to Die With Dignity) stwierdziło, iż przepisy te umożliwią ludziom „wybór zakończenia nieznośnego cierpienia, w sposób dobrowolny i w pełni świadomy”.
Jego prezes, Jonathan Denis, powiedział, iż ustawa „tworzy nowe prawo, [ale] nikogo nie zmusza do korzystania z niego”, zapewniając jednocześnie, iż wola każdej osoby może zostać uszanowana.
Hanane Mansouri, posłanka prawicowego ugrupowania UDR, ostrzegła, iż nowe prawo „stopniowo odwraca nasz system wartości”.
Konferencja Episkopatu Francji oświadczyła, iż ustawa ta „stanowi poważny przełom w historii naszego kraju”, dodając, iż „decydując się na zalegalizowanie eutanazji i wspomaganego samobójstwa, deputowani wprowadzili do francuskiego porządku prawnego możliwość spowodowania śmierci”.
Ustawa nie może jeszcze wejść w życie, ponieważ premier Sébastien Lecornu skierował ją do Rady Konstytucyjnej.
Rada ma teraz rozstrzygnąć, czy dwudniowy okres namysłu przed podaniem śmiertelnej substancji jest zgodny z zasadami wolności osobistej i godności ludzkiej, czy osoby dorosłe objęte opieką prawną mogą wyrazić dobrowolną i świadomą zgodę oraz jak prawo lekarzy do odmowy udziału w procedurze ma się do sytuacji szpitali, które zdecydują się nie oferować usług związanych ze wspomaganą śmiercią.
Rada ma do miesiąca na wydanie orzeczenia, o ile rząd nie wystąpi o tryb pilny;
ma ona prawo uchylić poszczególne przepisy – co zmusiłoby parlament do ich ponownego opracowania i przegłosowania – lub unieważnić całą ustawę.
Dopiero po decyzji Rady ustawa będzie mogła zostać promulgowana przez prezydenta Macrona.
Przetlumaczono przez translator Google
zrodlo:https://www.rt.com/news/643121-french-mps-seal-fate-euthanisia-bill/
